Bugun...


Erdal GÜZEL

facebook-paylas
ALACA KATLİAMININ CANLI TANIĞI BOYACI İSMAİL USTA
Tarih: 19-03-2019 22:18:00 Güncelleme: 19-03-2019 22:18:00


Erzurum ‘un bilge kişilerinden biri olan İsmail Gürcan, şehrin hafızası olarak bilinirdi.
Camilerin yazılarını ve tezyinatını yapması  ve  mahir bir boyacı olmasından dolayı şehirde kendisi ” Boyacı İsmail Usta” diye tanınır, onun bilgisinden ve tecrübelerinden istifade etmek için sohbetlerine katılan gençler de  kendisine” İsmail Emi” veya “Emi ” derlerdi.
İsmail Usta, Ermenilerin, Erzurum’da yaptıkları katliamın canlı tanıklarından biriydi.
1327 (1911) yılında Alaca köyü’nde dünyaya gelen İsmail Emi , babasının Kargapazarı çatışmalarında aldığı bir yaradan dolayı şehit olması üzerine, üç kardeşi ile birlikte küçük yaşta yetim kalmıştır.
Babasını kaybeden İsmail Usta’nın küçük yaşta başlayan çilesi bununla da kalmamış,1917 yılında Alaca köyü’nü basan Ermeni katilleri, aralarında İsmail Usta ,kardeşi ve annelerinin de  bulunduğu savunmasız mazlum halkı bir odaya doldurup üzerlerine  kurşun yağdırmışlar, yere düşenleri de  acımasızla süngülemişlerdir.
 İsmail Emi ve kardeşi İffet,  annelerinin kendisini siper etmesi üzerine yaralı olarak cenazelerin altında kalmışlar ve şanlı ordumuzun köye gelmesiyle birlikte bu katliamdan kurtulmuşlardır. 
                                  
İsmail Usta küçük yaşta yaşamış olduğu bu katliamın izlerini hem hafızasında ,hem de vücudunda, ölene dek taşımıştı.
 İsmail Usta, yıllar sonra Ermeni katliamının yapıldığı yeri göstererek, toplu mezarın ortaya çıkmasını sağlamış, bu suretle tarihe tanıklık ederek önemli bir hizmette bulunmuştu.
                     
İsmail Usta’nın bu katliamı yaşamasına rağmen kin, nefret ve intikam duyguları içerisinde olmaması onun karakterini yansıtması açısından önemlidir.
Küçük yaşta ,büyük çileler yaşayan İsmail Usta, kıt kanaat geçinen halasının yanında hayata tutunmuş, bu arada medreseye ve millet mektebine gitmiş, eve katkıda bulunmak için bir boyacı ustasının yanında çırak olarak çalışmış ve mesleği öğrenmiştir.
İsmail Usta, okumaya meraklı bir insandı, çölde suya hasret bir yolcu gibi okumaya susamış, ölene dek bu alışkanlığını sürdürmüştü.
İsmail Usta ,yerde bir gazete parçası bile görse onu alır okur ve cebine koyardı. A.Mumcu Camisi’nde çalışırken iskelenin üzerinde serili olan gazeteleri satır satır okuduğuna şahit olduğumu ifade etmek isterim.
İsmail Usta’nın  okuma merakı ,  sekiz yıl Yemen’de askerlik yapan ve geri dönerken yanında birkaç çuval kitap getiren babasından kaynaklanmış olsa gerek.
İsmail Usta’nın oğlu, Dr.Ali Gürcan’ın da bu merak içerisinde olması elbette ki tesadüfi değildir.
Sebil-ül Reşat,Tasvir-i Efkar,Hakimiyet-i Milliye ve Cumhuriyet Gazetesi’nin tavizsiz okuyucuları arasında olması ve şehrin ulemalarından Solakzâde Sadık Efendi ve Tivnikli Faruk Efendi’nin sohbetlerine iştirak edip, bu manevi pınarlardan beslenmesi  İsmail Usta’nın  bilge kişiliğinin oluşmasında önemli olmuştur.
 Dini konularda bir hayli bilgisi olan İsmail Usta’ya ,Solakzâde’nin “ Seni bir ilçeye müftü yaparım ama korkarım ki yeni bir mezhep kurarsın” diye latife yaptığı  söylenir.
Mehmet Akif hayranı olan İsmail Usta,Muhammed İkbal,Cemaleddin Efgani,Eşref Edip gibi ünlü şahsiyetlerin de takipçilerindendir.
1980 yılı öncesinde farklı görüşte gençlerin bir araya gelip münazaralar yaptığı  Hemşin Pastahanesi şehrin en ünlü mekanlarının başında gelirdi.
Bir nevi Kültür Üniversitesi niteliğinde olan Hemşin Pastanesi’nin vazgeçilmez simalarından biri İsmail Ustaydı.
Gençlerin sohbetinden feyz aldıkları İsmail Usta’nın Hemşin Pastanesi’ de  unutulmaz sohbetleri ve hatıraları vardır.
Amerikalıların misyoner faaliyetlerini yürütmek için başlattıkları “Barış Gönüllüleri Projesi” kapsamında ,Erzurum’a  epeyce sayıda Amerikalı  barış gönüllüsü öğretmen gelmişti.
Bu insanlar çok iyi derecede Türkçe konuşurlar ,tatil günlerinde şehrin modern mekânlarında (lâle Pastanesi vb) bir araya gelirlerdi.
İlerleyen zamanlarda bu insanların niyetlerinin farklı olduğu yavaş yavaş ortaya çıkmış, misyoner faaliyetlerde bulundukları kulaktan kulağa yansır olmuştu.
 Bu arada ,Hemşin Pastanesi’nin müdavimlerinden sağ görüşlü gençler bu olaya seyirci kalmayacaklarını etrafta konuşur olunca ,işin şiddete kayacağını anlayan Hemşin Pastanesi’nin sahibi Nail Orhon, durumu İsmail Usta’ya anlatmış, bu konuda ondan yardım istemiş.
İsmail Usta ,bu propagandayı yapan barış gönüllüsünü bulup getirmelerini, konunun konuşarak halledileceğini, başka yöntemlerin yanlış olacağını söylemiş.
Birkaç gün sonra bu barış gönüllüsü,  Hemşin’e davet edilmiş ve İsmail Usta’yla baş başa kalıp konuşmaları sağlanmış.
İsmail Usta ,adamı dinledikten sonra sigarasından derin bir nefes çekmiş ve   ona dönerek  “ BEY, BOŞUNA UĞRAŞMAYIN, BU MİLLET TEK ALLAH’A İNANMAK DA EPEYCE ZORLANDI , KALDI Kİ  SİZİN ÜÇ ALLAHA İNANSIN” demiş ve adama anlayacağı şekilde esprili bir cevap vermiş .
İsmail Usta, başında kasketi, sırtında paltosu, düşünceli bakışları ve elinden düşmeyen sigarası ile şehrin köşe taşlarından biriydi.
İlerleyen yaşına rağmen iskeleye çıkıp mesleğini sürdürmesi ,onun helal rızık peşinde koşan, baş eğmeyen, onurlu kişiliğini ifade ederdi.
İsmail Usta,hafızası çok kuvvetli bir insandı. Bir gece Osman Demirci Hoca,Eski Diyanet İşleri Başkanı M.Nuri Yılmaz ve İsmail Usta sohbete otururlar ve bir kitap okuyup dağılırlar.
Osman Demirci Hoca, akşam yaptıkları sohbeti arkadaşlarına anlatırken  “Ben inanıyorum ki okuduğumuz kitabın hepsi şu anda  İsmail Usta’nın hafızasındadır”  diyerek onun güçlü hafızasına olan hayranlığını dile getirir. 
Herkesin saygı duyduğu ve sohbetinden istifade ettiği İsmail Usta, açık sözlü ve her ortam da  doğruyu söyleyen bir karaktere sahipti.
 1980 ihtilalinden sonra  bir grup asker Başak Camii’nin yazılarını yazmakta olan İsmail Ustanın yanına gelirler.
Usta o anda iskelededir ve gelen grubun başındaki albay, kendisini tanıtarak,nazikçe, konuşmak istediklerin söyler.
Albay,gelen grubun içinde iki tane Amerikalının olduğunu ve bunların Atatürk’ü gören birisiyle konuşmak istediklerini İsmail Usta’ya belirtir.
İsmail Usta ,misafirlere hoş geldiniz der ve ayak üstü sohbet başlar. Bir müddet sonra ,Albay , İsmail Usta’ya , Mustafa Kemâli gördüğünü duyduklarını söyleyip bu konudaki bilgilerini anlatmasını ister.
İsmail Usta “Hangi Atatürk’ü size anlatmamı istersiniz? Benim gördüğüm Atatürk 165 cm boyunda, tıknaz, mavi gözlü bir insandı. Beş vakit namaz için Murat Paşa Camisi’ne gelirdi. Hutbe okuyabilecek kadar da dini bilgisi vardı. Etrafta  ise iki metre boyunda ve dine karşı bir Atatürk anlatılır ve bunun böyle olmasını isterler. Ben gördüğümü anlatırım,  sizin hatırınız için boyunun iki metre olduğunu söyleyemem. ” der ve sohbet tarihi konularda uzayıp gider.
1989 yılında vefat eden İsmail Usta, camilerin duvarlarına yaptığı nakışlar gibi Erzurum’un hafızasına ve vicdanına nakş olmuş hasbi bir büyüğümüzdü. Makamı cennet olsun… Amin !..    Erdal Güzel/Erzurum

Kaynakça:
Kutlu Mustafa, Siyasi Tarih Üzerine Konuşmalar, Erzurumlu İsmail Usta,ERK ajans,2007
Mina Kültür,Fikir ve Sanat Dergisi,İsmail(Gürcan) Usta,Özel Sayısı,Haziran-Temmuz, sayı 56,1989



Bu yazı 1610 defa okunmuştur.

FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
YAZARLAR
SON YORUMLANANLAR
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Sivasspor 18 12 2 4 37 17 40 +20
2 İstanbul Başakşehir 18 10 2 6 36 18 36 +18
3 Trabzonspor 18 10 3 5 41 19 35 +22
4 Fenerbahçe 18 10 4 4 36 21 34 +15
5 Alanyaspor 18 9 4 5 36 17 32 +19
6 Galatasaray 18 8 4 6 25 16 30 +9
7 Beşiktaş 18 9 6 3 28 24 30 +4
8 Göztepe 18 7 6 5 22 20 26 +2
9 Yeni Malatyaspor 18 6 6 6 33 26 24 +7
10 Gaziantep FK 18 6 6 6 26 30 24 -4
11 Çaykur Rizespor 18 7 9 2 19 27 23 -8
12 Denizlispor 18 6 8 4 20 25 22 -5
13 Gençlerbirliği 18 4 8 6 28 34 18 -6
14 Konyaspor 18 4 8 6 16 24 18 -8
15 Kasımpaşa 18 4 11 3 26 40 15 -14
16 Antalyaspor 18 3 10 5 15 36 14 -21
17 MKE Ankaragücü 18 2 10 6 15 35 12 -20
18 Kayserispor 18 2 12 4 17 47 10 -30
Takım O G M B A Y P AV
1 Hatayspor 18 11 3 4 26 15 37 +11
2 BB Erzurumspor 18 9 5 4 21 15 31 +6
3 Bursaspor 18 10 5 3 27 23 30 +4
4 Keçiörengücü 18 7 4 7 15 11 28 +4
5 Akhisarspor 18 7 4 7 21 17 28 +4
6 Menemenspor 18 8 6 4 21 21 28 0
7 Ümraniyespor 18 8 6 4 29 26 28 +3
8 Adana Demirspor 18 7 5 6 29 18 27 +11
9 Altay 18 6 6 6 22 20 24 +2
10 Balıkesirspor 18 6 6 6 18 19 24 -1
11 Giresunspor 18 6 6 6 20 23 24 -3
12 Fatih Karagümrük 18 6 7 5 21 23 23 -2
13 İstanbulspor 18 4 6 8 27 27 20 0
14 Altınordu 18 4 7 7 17 22 19 -5
15 Osmanlıspor FK 18 5 9 4 20 26 16 -6
16 Adanaspor 18 2 9 7 18 28 13 -10
17 Boluspor 18 2 9 7 14 25 13 -11
18 Eskişehirspor 18 5 10 3 24 31 9 -7
Takım O G M B A Y P AV
1 Samsunspor 19 14 1 4 44 7 46 +37
2 Manisa FK 19 14 1 4 53 18 46 +35
3 Hekimoğlu Trabzon 19 11 6 2 34 30 35 +4
4 Sancaktepe Bld 19 10 5 4 31 16 34 +15
5 İnegölspor 19 9 6 4 31 19 31 +12
6 Çorum FK 19 10 8 1 26 24 31 +2
7 Afjet Afyonspor 19 8 7 4 27 22 28 +5
8 Tarsus İdman Yurdu 19 9 9 1 28 27 28 +1
9 Sarıyer 19 7 6 6 23 21 27 +2
10 Zonguldak Kömürspor 19 6 6 7 24 24 25 0
11 Pendikspor 19 7 8 4 23 24 25 -1
12 Kırklarelispor 19 5 6 8 16 24 23 -8
13 Hacettepe Spor 19 7 10 2 22 34 23 -12
14 Amed Sportif 19 5 8 6 13 27 21 -14
15 1922 Konyaspor 19 6 11 2 23 31 20 -8
16 Başkent Akademi FK 19 5 11 3 24 28 18 -4
17 Gümüşhanespor 19 5 11 3 21 30 18 -9
18 Şanlıurfaspor 19 0 18 1 5 62 14 -57
Takım O G M B A Y P AV
1 Serik Belediyespor 19 11 3 5 35 20 38 +15
2 Artvin Hopaspor 19 10 2 7 31 12 37 +19
3 68 Aksaray Belediyespor 19 10 3 6 31 15 36 +16
4 24Erzincanspor 19 10 3 6 26 14 36 +12
5 Çatalcaspor 19 7 2 10 29 17 31 +12
6 Karaköprü Belediyespor 19 7 4 8 17 13 29 +4
7 Buca FK 19 8 6 5 24 25 29 -1
8 Düzcespor 19 7 6 6 15 15 27 0
9 Silivrispor 19 6 6 7 25 23 25 +2
10 Sultanbeyli Bld. 19 6 6 7 20 18 25 +2
11 Erzin Spor Kulübü 19 5 6 8 22 21 23 +1
12 Çankaya FK 19 6 8 5 20 24 23 -4
13 Şile Yıldızspor 19 5 7 7 14 15 22 -1
14 Yeni Orduspor 19 3 3 13 11 12 22 -1
15 Kızılcabölükspor 19 4 7 8 24 27 20 -3
16 Yomraspor 19 4 7 8 19 22 20 -3
17 Tokatspor 19 1 15 3 12 39 6 -27
18 Manisaspor 19 0 16 3 13 56 3 -43
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 24/01/2020 Gençlerbirliği vs Gaziantep FK
 25/01/2020 Kayserispor (H:1) vs MKE Ankaragücü
 25/01/2020 Kasımpaşa vs Alanyaspor
 25/01/2020 Fenerbahçe vs İstanbul Başakşehir
 26/01/2020 Denizlispor vs Antalyaspor
 26/01/2020 Göztepe vs Beşiktaş
 26/01/2020 Konyaspor vs Galatasaray
 27/01/2020 Sivasspor vs Çaykur Rizespor
 27/01/2020 Yeni Malatyaspor vs Trabzonspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 24/01/2020 Akhisarspor vs Bursaspor
 25/01/2020 Giresunspor vs Ümraniyespor
 25/01/2020 Osmanlıspor FK vs Keçiörengücü
 25/01/2020 Altay vs İstanbulspor
 26/01/2020 BB Erzurumspor vs Balıkesirspor
 26/01/2020 Hatayspor vs Menemenspor
 26/01/2020 Eskişehirspor vs Adanaspor
 26/01/2020 Adana Demirspor vs Boluspor
 27/01/2020 Fatih Karagümrük vs Altınordu
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 26/01/2020 Kahramanmaraşspor vs Sivas Belediyespor
 26/01/2020 Bandırmaspor vs Kastamonuspor
 26/01/2020 Bodrumspor vs Etimesgut Belediyespor
 26/01/2020 Ergene Velimeşe vs Ankara Demirspor
 26/01/2020 Kardemir Karabükspor vs Van Spor
 26/01/2020 Kırşehir Belediyespor vs Bayburt Özel İdare Spor
 26/01/2020 Niğde Anadolu FK vs Eyüpspor
 26/01/2020 Tuzlaspor vs Elazığspor
 26/01/2020 Uşak Spor vs Sakaryaspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 25/01/2020 Yomraspor vs Sultanbeyli Bld.
 25/01/2020 Manisaspor vs Serik Belediyespor
 25/01/2020 Şile Yıldızspor vs Buca FK
 26/01/2020 Artvin Hopaspor vs Düzcespor
 26/01/2020 24Erzincanspor vs Silivrispor
 26/01/2020 Çatalcaspor vs Yeni Orduspor
 26/01/2020 Erzin Spor vs Çankaya FK
 26/01/2020 Kızılcabölükspor vs Tokatspor
 26/01/2020 68 Aksaray Belediyespor vs Karaköprü Belediyespor
HABER ARŞİVİ
HAVA DURUMU
HABER ARA
NAMAZ VAKİTLERİ
resmi ilanlar

Yeni Site Temamızı Nasıl Buldunuz?


nöbetçi eczaneler
YUKARI