Bugun...


Erdal GÜZEL

facebook-paylas
ERZURUM AŞIĞI BİR ÇILGIN YÜREK MÜŞTAK SITKI DURSUNOĞLU
Tarih: 07-03-2019 22:36:00 Güncelleme: 07-03-2019 22:36:00


Erzurum’un yetiştirdiği mümtaz şahsiyetler içerisinde Cevat ve Sıtkı Dursunoğlu kardeşlerin dadaşlar diyarında müstesna bir yeri  vardır.
 Milli Mücadele yıllarındaki fedakarlıkları, Erzurum’a olan sevdaları, toplumsal sorumlulukları , bu aydın iki kardeşi şehrin hafızasında unutulmaz yapmıştır.
Erzurum’un düşünce ve kültür dünyasına önemli katkıları olan Sıtkı Dursunoğlu ,1895 yılında Erzurum’un Çortan Mahallesi’nde  doğmuştur.
Şehrin varlıklı ve saygın ailelerinden Dursun Bey Zâdelerden olan Sıtkı Dursunoğlu ,harp yıllarına rağmen “Numune Terakki İbtida-i Mektebi,Rüştiye ve Erzurum Mülki İdâdi Mektebi’nde okumuş, Birinci Dünya Savaşı’na katılmış, Şam’da askerlik görevini yapmış,1917 yılında İngilizlere esir düşmüş ,bilahare 1919 yılında esaretten kurtulmuş ve Erzurum’a dönmüştür.
 Sıtkı Dursunoğlu, bundan sonraki ömrünü  gazetecilikle uğraşarak, sosyal faaliyetlerde bulunarak, şehrin kalkınmasına öncülük ederek ve  öğretmenlik yaparak sürdürmüştür.
                            
              Milli Mücadele yıllarında, sarsılmaz inancı  ve vatana olan aşkı ile çalışan Sıtkı Dursunoğlu ,ülkesine ve Erzurum’a hizmet noktasında üstün fedakârlıklar göstermiş. muallim olarak  Cumhuriyet nesillerinin yetişmesi konusunda önemli katkılar sağlamıştır.
Sosyal sorumluluk düşüncesini hayatının her safhasında gösteren Sıtkı Dursunoğlu, “ Çocuk Esirgeme Kurumu Başkanlığı, Halk Evi Başkanlığı, Erzurum Vilayetini Ağaçlandırma Kurumu Başkanlığı gibi görevlerde bulunmuştur.
 Başkanlığını yaptığı dönemde Halkevi’nde ,Otello ve Hamlet gibi oyunların sergilenmesi onun entelektüel yönünü gösteren güzel bir örnektir.  
Şehrin sevilen ve saygı duyulan şahsiyetleri arasında olan Sıtkı Dursunoğlu’na ,  tanıyanları tarafından “Sıtkı Can”, ”Hocaların Hocası”, ”Şehrin Baş Hocası”, ”Erzurum’un Milli Şairi”, “Erzurum’un Namık Kemal’i gibi isimler verilmiştir.
Ünlü, “Beş Şehir” isimli kitabın yazarı  Ahmet Hamdi Tanpınar, Erzurum’da bulunduğu yıllarda Cevat Ve Sıtkı Dursunoğlu kardeşlerle yakın arkadaşlık kurmuş, yazar bu iki  dadaşa olan hayranlığını her ortamda ifade etmiş, hatta  Prof.Dr.Mehmet Kaplan’a yazmış olduğu mektubunda ,Sıtkı Dursunoğlu için  
“Bütün bir zevk ve medeniyettir bu Sıtkı dediğim adam” cümlesini kullanmıştır.
Sıtkı Dursunoğlu’nu ön plana çıkaran ve onu hatıralarda yaşatan en önemli eseri  şüphesiz “Erzurum Marşı’dır”.
Erzurum insanının milli konulardaki hislerine tercüman olan bu marşın, 1918 Erzurum’un kurtuluşundan veya  23 Temmuz 1919 Erzurum Kongresi’nden sonra yazıldığı söylenmektedir. 
İstiklâl Marşı’mız yazılmadan önce Erzurum’dan haykırılan
 
“Tarihler ağlar vatan yanarken,
Eller öz vatanda na’ra atarken,
Ufukta ümidin nuru batarken
                    İlk sesi haykıran yüce Erzurum!
                    Vatanı kurtaran yüce Erzurum !

Bir ufak tepreniş bir atlayışla,
Ümitler aşlayan bir şahlanışla,
Altı bin senelik bir yaşayışla,
Canavar ağzını yırtan Erzurum!
                          
                          Ümitsizlikleri kıran yüce Erzurum! 
                          Vatana ümitsin, bayrağa rehber,

Tarihin bağrında sesin inilder.
Milli vicdan doğar, senden alır fer.
İlk sesi haykıran yüce Erzurum!
Vatanı kurtaran yüce Erzurum! “ 

Bu marş, Milli Mücadele’nin yapıldığı günlerde Türk milletine bir ilham kaynağı olmuş,  milli marş olarak okullarda ve resmi kurumlarda uzun yıllar okunmuştur.
İyi bir hatip olan Sıtkı Dursunoğlu ,Milli Mücadele yıllarındaki nutuklarıyla halka güç vermiş Sadayı Şark ve Albayrak gazetelerinde “Müştak Sıtkı” ismi altında yazdığı  yazılarıyla bu heyecanı canlı tutmuştur.
Doğu, Yeni Erzurum ve Devrim gazetelerinde de yazıları çıkan Sıtkı Dursunoğlu, 1920 yılında Albayrak Mektebi’nde  başladığı öğretmenliğini, Aziziye Mektebi’nde baş muallim olarak devam ettirmiş, daha sonra Erzurum Erkek Lisesi’ne Türkçe öğretmeni olarak atanmış, yeni çıkarılmış bir kanun gereği İstanbul Beşiktaş Orta Okulu’na tayini çıkmış ,Erzurum hasretine dayanamayınca tekrar şehrine gelip, Erzurum Lisesi’ndeki görevine dönmüştür.
Demokrat Parti’nin iktidara gelmesiyle birlikte Trabzon Lisesi’ne tayin edilen Sıtkı Dursunoğlu, 1951 yılında emekliye ayrılmıştır.
Cumhuriyete kol kanat geren altın neslin tüm özelliklerini taşıyan Sıtkı Dursunoğlu’nun, 90 lira ile emekli edilmesine rağmen bu rakamı çok bulup 80 lira ile emekli olmasını istemesi ,onun dünya görüşünü yansıtması açısından çok anlamlıdır.
   Erzurum Lisesi’nde edebiyat öğretmenliği yapan  Sıtkı Dursunoğlu “Sermaye Kuvveti” isimli bir hikaye yazmış, bu hikayesini “Ala Geyik” imzasıyla Albayrak gazetesinde yayınlamıştır.
Oyun yazarlığının yanında şiirler de yazan Sıtkı Dursunoğlu, şairliği konusunda kendini yeterli görmemiş, hatta bu sanat kovanında bal yapan arı olamadığını, yapılmış balların satıcısı olduğunu, bazen bal yapma hevesine kapıldığını ama bu balın piyasada tutmayacağını anlayınca vazgeçtiğini ifade etmiştir.
“Hayatımda iki hizmet şerefine mazhar oldum. Biri Milli Mücadele’de millet hizmeti, diğeri, otuz yıl süren öğretmenlik mesleği. Karanlıklarım o şereflerin ışığında yıkandı. Hâlâ kendimi onların hizmetinde gedikli sayarım” diyen Sıtkı Dursunoğlu, kara sevda derecesinde Erzurum’a âşık bir dadaştı.
Ziyaeddin Fahri Fındıkoğlu, Müştak Sıtkı’nın bu aşkını   “Erzurum onun için bir toprak parçası ,bir şehir ,bir mekân değil, bir mabettir” sözleri ile izah etmektedir.
 Müştak Sıtkı Bey’in,  tayin için gittiği İstanbul’da ve ömrünün son günlerini geçirdiği Ankara’da gördüğü her mekânı Erzurum’daki bir yere benzetip hasret gidermesi ,onun Erzurum’a olan sevdasını göstermesi açısından çok anlamlıdır.
Sıtkı Dursunoğlu “Ben Erzurum’ da doğdum. Hicret, askerlik ve esaret gibi sebeplerle bu şehrin dışında geçirdiğim birkaç yılı küçük bir fasıla sayarsam, ömrümü tamamen bu şehre adadım, diyebilirim. Ölümüm de hayat şartlarına göre bu şehirde mukadder kılınmış gibidir” demiş olsa da 1967 yılında gitmiş olduğu Ankara’da 1975 yılında vefat edip Cebeci Asri Mezarlığı’na defnedilmesi kaderin bir cilvesi olmuştur.
Bütün dünyası Erzurum olan Sıtkı Dursunoğlu’nun toprağından kopması, Ankara’ya göç etmesi  sebepsiz değildir. Dursunoğlu bu durumu “Ben Erzurum’u terk etmedim, Erzurum beni terk etti” diyerek sitemde bulunmuştur.
Erzurum  sevdalılarının kaderi bu olsa gerek. Sıtkı Dursunoğlu da öz canından çok sevdiği Erzurum’dan Âşık Emrah, Âşık Reyhani, İbrahim Hakkı gibi ayrılmış ve mezarı gurbette kalmıştır.
Mezarı gurbette kalmış olsa da hayatını milletine ve onun değerlerine adamış olan Sıtkı Dursunoğlu erdemli, dürüst, çalışkan, vatansever  bir dadaş olarak Erzurumluların gönlünde hep yaşayacaktır.
Makamı cennet olsun. Amin… 

Kaynakça.
Sıtkı Dursunoğlu Erzurum, Güzel İstanbul Matbaası,Ankara,1953
Naci Elmalı, Erzurum’un Yüzleri Sıtkı Dursunoğlu, Atatürk Üniversitesi,Erzurum,2015
Karasu Nusret- Özyardımcı Nihat, Çeşitli yönleriyle Erzurum ve çevresi, ulusal verem savaş derneği,XXIKongresi,Erzurum,1968
Dursunoğlu Cevat, milli mücadelede Erzurum,Ankara,1946

 

 



Bu yazı 1766 defa okunmuştur.

FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
YAZARLAR
SON YORUMLANANLAR
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Sivasspor 18 12 2 4 37 17 40 +20
2 İstanbul Başakşehir 18 10 2 6 36 18 36 +18
3 Trabzonspor 18 10 3 5 41 19 35 +22
4 Fenerbahçe 18 10 4 4 36 21 34 +15
5 Alanyaspor 18 9 4 5 36 17 32 +19
6 Galatasaray 18 8 4 6 25 16 30 +9
7 Beşiktaş 18 9 6 3 28 24 30 +4
8 Göztepe 18 7 6 5 22 20 26 +2
9 Yeni Malatyaspor 18 6 6 6 33 26 24 +7
10 Gaziantep FK 18 6 6 6 26 30 24 -4
11 Çaykur Rizespor 18 7 9 2 19 27 23 -8
12 Denizlispor 18 6 8 4 20 25 22 -5
13 Gençlerbirliği 18 4 8 6 28 34 18 -6
14 Konyaspor 18 4 8 6 16 24 18 -8
15 Kasımpaşa 18 4 11 3 26 40 15 -14
16 Antalyaspor 18 3 10 5 15 36 14 -21
17 MKE Ankaragücü 18 2 10 6 15 35 12 -20
18 Kayserispor 18 2 12 4 17 47 10 -30
Takım O G M B A Y P AV
1 Hatayspor 18 11 3 4 26 15 37 +11
2 BB Erzurumspor 18 9 5 4 21 15 31 +6
3 Bursaspor 18 10 5 3 27 23 30 +4
4 Keçiörengücü 18 7 4 7 15 11 28 +4
5 Akhisarspor 18 7 4 7 21 17 28 +4
6 Menemenspor 18 8 6 4 21 21 28 0
7 Ümraniyespor 18 8 6 4 29 26 28 +3
8 Adana Demirspor 18 7 5 6 29 18 27 +11
9 Altay 18 6 6 6 22 20 24 +2
10 Balıkesirspor 18 6 6 6 18 19 24 -1
11 Giresunspor 18 6 6 6 20 23 24 -3
12 Fatih Karagümrük 18 6 7 5 21 23 23 -2
13 İstanbulspor 18 4 6 8 27 27 20 0
14 Altınordu 18 4 7 7 17 22 19 -5
15 Osmanlıspor FK 18 5 9 4 20 26 16 -6
16 Adanaspor 18 2 9 7 18 28 13 -10
17 Boluspor 18 2 9 7 14 25 13 -11
18 Eskişehirspor 18 5 10 3 24 31 9 -7
Takım O G M B A Y P AV
1 Samsunspor 19 14 1 4 44 7 46 +37
2 Manisa FK 19 14 1 4 53 18 46 +35
3 Hekimoğlu Trabzon 19 11 6 2 34 30 35 +4
4 Sancaktepe Bld 19 10 5 4 31 16 34 +15
5 İnegölspor 19 9 6 4 31 19 31 +12
6 Çorum FK 19 10 8 1 26 24 31 +2
7 Afjet Afyonspor 19 8 7 4 27 22 28 +5
8 Tarsus İdman Yurdu 19 9 9 1 28 27 28 +1
9 Sarıyer 19 7 6 6 23 21 27 +2
10 Zonguldak Kömürspor 19 6 6 7 24 24 25 0
11 Pendikspor 19 7 8 4 23 24 25 -1
12 Kırklarelispor 19 5 6 8 16 24 23 -8
13 Hacettepe Spor 19 7 10 2 22 34 23 -12
14 Amed Sportif 19 5 8 6 13 27 21 -14
15 1922 Konyaspor 19 6 11 2 23 31 20 -8
16 Başkent Akademi FK 19 5 11 3 24 28 18 -4
17 Gümüşhanespor 19 5 11 3 21 30 18 -9
18 Şanlıurfaspor 19 0 18 1 5 62 14 -57
Takım O G M B A Y P AV
1 Serik Belediyespor 19 11 3 5 35 20 38 +15
2 Artvin Hopaspor 19 10 2 7 31 12 37 +19
3 68 Aksaray Belediyespor 19 10 3 6 31 15 36 +16
4 24Erzincanspor 19 10 3 6 26 14 36 +12
5 Çatalcaspor 19 7 2 10 29 17 31 +12
6 Karaköprü Belediyespor 19 7 4 8 17 13 29 +4
7 Buca FK 19 8 6 5 24 25 29 -1
8 Düzcespor 19 7 6 6 15 15 27 0
9 Silivrispor 19 6 6 7 25 23 25 +2
10 Sultanbeyli Bld. 19 6 6 7 20 18 25 +2
11 Erzin Spor Kulübü 19 5 6 8 22 21 23 +1
12 Çankaya FK 19 6 8 5 20 24 23 -4
13 Şile Yıldızspor 19 5 7 7 14 15 22 -1
14 Yeni Orduspor 19 3 3 13 11 12 22 -1
15 Kızılcabölükspor 19 4 7 8 24 27 20 -3
16 Yomraspor 19 4 7 8 19 22 20 -3
17 Tokatspor 19 1 15 3 12 39 6 -27
18 Manisaspor 19 0 16 3 13 56 3 -43
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 24/01/2020 Gençlerbirliği vs Gaziantep FK
 25/01/2020 Kayserispor (H:1) vs MKE Ankaragücü
 25/01/2020 Kasımpaşa vs Alanyaspor
 25/01/2020 Fenerbahçe vs İstanbul Başakşehir
 26/01/2020 Denizlispor vs Antalyaspor
 26/01/2020 Göztepe vs Beşiktaş
 26/01/2020 Konyaspor vs Galatasaray
 27/01/2020 Sivasspor vs Çaykur Rizespor
 27/01/2020 Yeni Malatyaspor vs Trabzonspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 24/01/2020 Akhisarspor vs Bursaspor
 25/01/2020 Giresunspor vs Ümraniyespor
 25/01/2020 Osmanlıspor FK vs Keçiörengücü
 25/01/2020 Altay vs İstanbulspor
 26/01/2020 BB Erzurumspor vs Balıkesirspor
 26/01/2020 Hatayspor vs Menemenspor
 26/01/2020 Eskişehirspor vs Adanaspor
 26/01/2020 Adana Demirspor vs Boluspor
 27/01/2020 Fatih Karagümrük vs Altınordu
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 26/01/2020 Kahramanmaraşspor vs Sivas Belediyespor
 26/01/2020 Bandırmaspor vs Kastamonuspor
 26/01/2020 Bodrumspor vs Etimesgut Belediyespor
 26/01/2020 Ergene Velimeşe vs Ankara Demirspor
 26/01/2020 Kardemir Karabükspor vs Van Spor
 26/01/2020 Kırşehir Belediyespor vs Bayburt Özel İdare Spor
 26/01/2020 Niğde Anadolu FK vs Eyüpspor
 26/01/2020 Tuzlaspor vs Elazığspor
 26/01/2020 Uşak Spor vs Sakaryaspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 25/01/2020 Yomraspor vs Sultanbeyli Bld.
 25/01/2020 Manisaspor vs Serik Belediyespor
 25/01/2020 Şile Yıldızspor vs Buca FK
 26/01/2020 Artvin Hopaspor vs Düzcespor
 26/01/2020 24Erzincanspor vs Silivrispor
 26/01/2020 Çatalcaspor vs Yeni Orduspor
 26/01/2020 Erzin Spor vs Çankaya FK
 26/01/2020 Kızılcabölükspor vs Tokatspor
 26/01/2020 68 Aksaray Belediyespor vs Karaköprü Belediyespor
HABER ARŞİVİ
HAVA DURUMU
HABER ARA
NAMAZ VAKİTLERİ
resmi ilanlar

Yeni Site Temamızı Nasıl Buldunuz?


nöbetçi eczaneler
YUKARI