Bugun...


Erdal GÜZEL

facebook-paylas
ERZURUM AŞIĞI BİR ÇILGIN YÜREK MÜŞTAK SITKI DURSUNOĞLU
Tarih: 07-03-2019 22:36:00 Güncelleme: 07-03-2019 22:36:00


Erzurum’un yetiştirdiği mümtaz şahsiyetler içerisinde Cevat ve Sıtkı Dursunoğlu kardeşlerin dadaşlar diyarında müstesna bir yeri  vardır.
 Milli Mücadele yıllarındaki fedakarlıkları, Erzurum’a olan sevdaları, toplumsal sorumlulukları , bu aydın iki kardeşi şehrin hafızasında unutulmaz yapmıştır.
Erzurum’un düşünce ve kültür dünyasına önemli katkıları olan Sıtkı Dursunoğlu ,1895 yılında Erzurum’un Çortan Mahallesi’nde  doğmuştur.
Şehrin varlıklı ve saygın ailelerinden Dursun Bey Zâdelerden olan Sıtkı Dursunoğlu ,harp yıllarına rağmen “Numune Terakki İbtida-i Mektebi,Rüştiye ve Erzurum Mülki İdâdi Mektebi’nde okumuş, Birinci Dünya Savaşı’na katılmış, Şam’da askerlik görevini yapmış,1917 yılında İngilizlere esir düşmüş ,bilahare 1919 yılında esaretten kurtulmuş ve Erzurum’a dönmüştür.
 Sıtkı Dursunoğlu, bundan sonraki ömrünü  gazetecilikle uğraşarak, sosyal faaliyetlerde bulunarak, şehrin kalkınmasına öncülük ederek ve  öğretmenlik yaparak sürdürmüştür.
                            
              Milli Mücadele yıllarında, sarsılmaz inancı  ve vatana olan aşkı ile çalışan Sıtkı Dursunoğlu ,ülkesine ve Erzurum’a hizmet noktasında üstün fedakârlıklar göstermiş. muallim olarak  Cumhuriyet nesillerinin yetişmesi konusunda önemli katkılar sağlamıştır.
Sosyal sorumluluk düşüncesini hayatının her safhasında gösteren Sıtkı Dursunoğlu, “ Çocuk Esirgeme Kurumu Başkanlığı, Halk Evi Başkanlığı, Erzurum Vilayetini Ağaçlandırma Kurumu Başkanlığı gibi görevlerde bulunmuştur.
 Başkanlığını yaptığı dönemde Halkevi’nde ,Otello ve Hamlet gibi oyunların sergilenmesi onun entelektüel yönünü gösteren güzel bir örnektir.  
Şehrin sevilen ve saygı duyulan şahsiyetleri arasında olan Sıtkı Dursunoğlu’na ,  tanıyanları tarafından “Sıtkı Can”, ”Hocaların Hocası”, ”Şehrin Baş Hocası”, ”Erzurum’un Milli Şairi”, “Erzurum’un Namık Kemal’i gibi isimler verilmiştir.
Ünlü, “Beş Şehir” isimli kitabın yazarı  Ahmet Hamdi Tanpınar, Erzurum’da bulunduğu yıllarda Cevat Ve Sıtkı Dursunoğlu kardeşlerle yakın arkadaşlık kurmuş, yazar bu iki  dadaşa olan hayranlığını her ortamda ifade etmiş, hatta  Prof.Dr.Mehmet Kaplan’a yazmış olduğu mektubunda ,Sıtkı Dursunoğlu için  
“Bütün bir zevk ve medeniyettir bu Sıtkı dediğim adam” cümlesini kullanmıştır.
Sıtkı Dursunoğlu’nu ön plana çıkaran ve onu hatıralarda yaşatan en önemli eseri  şüphesiz “Erzurum Marşı’dır”.
Erzurum insanının milli konulardaki hislerine tercüman olan bu marşın, 1918 Erzurum’un kurtuluşundan veya  23 Temmuz 1919 Erzurum Kongresi’nden sonra yazıldığı söylenmektedir. 
İstiklâl Marşı’mız yazılmadan önce Erzurum’dan haykırılan
 
“Tarihler ağlar vatan yanarken,
Eller öz vatanda na’ra atarken,
Ufukta ümidin nuru batarken
                    İlk sesi haykıran yüce Erzurum!
                    Vatanı kurtaran yüce Erzurum !

Bir ufak tepreniş bir atlayışla,
Ümitler aşlayan bir şahlanışla,
Altı bin senelik bir yaşayışla,
Canavar ağzını yırtan Erzurum!
                          
                          Ümitsizlikleri kıran yüce Erzurum! 
                          Vatana ümitsin, bayrağa rehber,

Tarihin bağrında sesin inilder.
Milli vicdan doğar, senden alır fer.
İlk sesi haykıran yüce Erzurum!
Vatanı kurtaran yüce Erzurum! “ 

Bu marş, Milli Mücadele’nin yapıldığı günlerde Türk milletine bir ilham kaynağı olmuş,  milli marş olarak okullarda ve resmi kurumlarda uzun yıllar okunmuştur.
İyi bir hatip olan Sıtkı Dursunoğlu ,Milli Mücadele yıllarındaki nutuklarıyla halka güç vermiş Sadayı Şark ve Albayrak gazetelerinde “Müştak Sıtkı” ismi altında yazdığı  yazılarıyla bu heyecanı canlı tutmuştur.
Doğu, Yeni Erzurum ve Devrim gazetelerinde de yazıları çıkan Sıtkı Dursunoğlu, 1920 yılında Albayrak Mektebi’nde  başladığı öğretmenliğini, Aziziye Mektebi’nde baş muallim olarak devam ettirmiş, daha sonra Erzurum Erkek Lisesi’ne Türkçe öğretmeni olarak atanmış, yeni çıkarılmış bir kanun gereği İstanbul Beşiktaş Orta Okulu’na tayini çıkmış ,Erzurum hasretine dayanamayınca tekrar şehrine gelip, Erzurum Lisesi’ndeki görevine dönmüştür.
Demokrat Parti’nin iktidara gelmesiyle birlikte Trabzon Lisesi’ne tayin edilen Sıtkı Dursunoğlu, 1951 yılında emekliye ayrılmıştır.
Cumhuriyete kol kanat geren altın neslin tüm özelliklerini taşıyan Sıtkı Dursunoğlu’nun, 90 lira ile emekli edilmesine rağmen bu rakamı çok bulup 80 lira ile emekli olmasını istemesi ,onun dünya görüşünü yansıtması açısından çok anlamlıdır.
   Erzurum Lisesi’nde edebiyat öğretmenliği yapan  Sıtkı Dursunoğlu “Sermaye Kuvveti” isimli bir hikaye yazmış, bu hikayesini “Ala Geyik” imzasıyla Albayrak gazetesinde yayınlamıştır.
Oyun yazarlığının yanında şiirler de yazan Sıtkı Dursunoğlu, şairliği konusunda kendini yeterli görmemiş, hatta bu sanat kovanında bal yapan arı olamadığını, yapılmış balların satıcısı olduğunu, bazen bal yapma hevesine kapıldığını ama bu balın piyasada tutmayacağını anlayınca vazgeçtiğini ifade etmiştir.
“Hayatımda iki hizmet şerefine mazhar oldum. Biri Milli Mücadele’de millet hizmeti, diğeri, otuz yıl süren öğretmenlik mesleği. Karanlıklarım o şereflerin ışığında yıkandı. Hâlâ kendimi onların hizmetinde gedikli sayarım” diyen Sıtkı Dursunoğlu, kara sevda derecesinde Erzurum’a âşık bir dadaştı.
Ziyaeddin Fahri Fındıkoğlu, Müştak Sıtkı’nın bu aşkını   “Erzurum onun için bir toprak parçası ,bir şehir ,bir mekân değil, bir mabettir” sözleri ile izah etmektedir.
 Müştak Sıtkı Bey’in,  tayin için gittiği İstanbul’da ve ömrünün son günlerini geçirdiği Ankara’da gördüğü her mekânı Erzurum’daki bir yere benzetip hasret gidermesi ,onun Erzurum’a olan sevdasını göstermesi açısından çok anlamlıdır.
Sıtkı Dursunoğlu “Ben Erzurum’ da doğdum. Hicret, askerlik ve esaret gibi sebeplerle bu şehrin dışında geçirdiğim birkaç yılı küçük bir fasıla sayarsam, ömrümü tamamen bu şehre adadım, diyebilirim. Ölümüm de hayat şartlarına göre bu şehirde mukadder kılınmış gibidir” demiş olsa da 1967 yılında gitmiş olduğu Ankara’da 1975 yılında vefat edip Cebeci Asri Mezarlığı’na defnedilmesi kaderin bir cilvesi olmuştur.
Bütün dünyası Erzurum olan Sıtkı Dursunoğlu’nun toprağından kopması, Ankara’ya göç etmesi  sebepsiz değildir. Dursunoğlu bu durumu “Ben Erzurum’u terk etmedim, Erzurum beni terk etti” diyerek sitemde bulunmuştur.
Erzurum  sevdalılarının kaderi bu olsa gerek. Sıtkı Dursunoğlu da öz canından çok sevdiği Erzurum’dan Âşık Emrah, Âşık Reyhani, İbrahim Hakkı gibi ayrılmış ve mezarı gurbette kalmıştır.
Mezarı gurbette kalmış olsa da hayatını milletine ve onun değerlerine adamış olan Sıtkı Dursunoğlu erdemli, dürüst, çalışkan, vatansever  bir dadaş olarak Erzurumluların gönlünde hep yaşayacaktır.
Makamı cennet olsun. Amin… 

Kaynakça.
Sıtkı Dursunoğlu Erzurum, Güzel İstanbul Matbaası,Ankara,1953
Naci Elmalı, Erzurum’un Yüzleri Sıtkı Dursunoğlu, Atatürk Üniversitesi,Erzurum,2015
Karasu Nusret- Özyardımcı Nihat, Çeşitli yönleriyle Erzurum ve çevresi, ulusal verem savaş derneği,XXIKongresi,Erzurum,1968
Dursunoğlu Cevat, milli mücadelede Erzurum,Ankara,1946

 

 



Bu yazı 2859 defa okunmuştur.

FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
YAZARLAR
SON YORUMLANANLAR
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Başakşehir FK 32 19 4 9 62 31 66 +31
2 Trabzonspor 32 17 4 11 71 37 62 +34
3 Sivasspor 32 16 7 9 52 35 57 +17
4 Beşiktaş 32 17 10 5 54 40 56 +14
5 Galatasaray 32 14 8 10 50 34 52 +16
6 Alanyaspor 32 14 9 9 57 35 51 +22
7 Fenerbahçe 32 14 10 8 55 43 50 +12
8 Gaziantep FK 32 10 10 12 46 48 42 -2
9 Antalyaspor 32 10 11 11 38 50 41 -12
10 Göztepe 32 10 13 9 40 45 39 -5
11 Kasımpaşa 32 11 15 6 48 54 39 -6
12 Gençlerbirliği 32 9 14 9 39 51 36 -12
13 Denizlispor 32 9 15 8 31 46 35 -15
14 Konyaspor 32 7 13 12 30 46 33 -16
15 Yeni Malatyaspor 32 8 16 8 44 47 32 -3
16 Çaykur Rizespor 32 9 18 5 34 54 32 -20
17 Kayserispor 32 8 16 8 39 69 32 -30
18 MKE Ankaragücü 32 6 15 11 30 55 29 -25
Takım O G M B A Y P AV
1 Hatayspor 33 18 6 9 45 27 63 +18
2 BB Erzurumspor 33 17 8 8 38 25 59 +13
3 Adana Demirspor 33 16 7 10 68 43 58 +25
4 Akhisarspor 33 16 8 9 43 35 57 +8
5 Bursaspor 33 17 8 8 48 38 56 +10
6 Fatih Karagümrük 33 14 8 11 50 39 53 +11
7 Altay 33 13 8 12 46 36 51 +10
8 Keçiörengücü 33 12 10 11 29 25 47 +4
9 Ümraniyespor 33 12 13 8 47 47 44 0
10 Giresunspor 33 12 13 8 38 45 44 -7
11 Menemenspor 33 11 12 10 41 45 43 -4
12 İstanbulspor 33 9 11 13 45 40 40 +5
13 Balıkesirspor 33 9 13 11 33 44 38 -11
14 Altınordu 33 8 13 12 36 43 36 -7
15 Boluspor 33 5 13 15 27 41 30 -14
16 Osmanlıspor FK 33 7 17 9 37 53 27 -16
17 Adanaspor 33 3 18 12 30 52 21 -22
18 Eskişehirspor 33 7 20 6 34 57 12 -23
Takım O G M B A Y P AV
1 Samsunspor 28 23 1 4 64 11 73 +53
2 Manisa FK 28 19 3 6 79 31 63 +48
3 Hekimoğlu Trabzon 28 17 7 4 51 34 55 +17
4 Sancaktepe FK 28 16 8 4 51 23 52 +28
5 İnegölspor 28 13 9 6 41 30 45 +11
6 Afjet Afyonspor 28 13 11 4 47 30 43 +17
7 Tarsus İdman Yurdu 28 14 13 1 45 39 43 +6
8 Pendikspor 28 11 10 7 40 39 40 +1
9 Sarıyer 28 11 10 7 34 33 40 +1
10 Zonguldak Kömürspor 28 9 10 9 35 37 36 -2
11 Çorum FK 28 11 14 3 36 42 36 -6
12 Hacettepe Spor 28 11 15 2 37 48 35 -11
13 1922 Konyaspor 28 9 13 6 38 45 33 -7
14 Kırklarelispor 28 8 11 9 25 41 33 -16
15 Başkent Akademi FK 28 9 15 4 37 41 31 -4
16 Amed Sportif 28 7 14 7 28 46 28 -18
17 Gümüşhanespor 28 7 17 4 31 57 25 -26
18 Şanlıurfaspor 28 0 27 1 10 102 14 -92
Takım O G M B A Y P AV
1 Serik Belediyespor 28 16 5 7 49 24 55 +25
2 24Erzincanspor 28 14 4 10 47 22 52 +25
3 68 Aksaray Belediyespor 28 14 6 8 43 27 50 +16
4 1928 Bucaspor 28 14 7 7 47 34 49 +13
5 Artvin Hopaspor 28 12 5 11 38 21 47 +17
6 Düzcespor 28 12 6 10 32 18 46 +14
7 Karaköprü Belediyespor 28 10 6 12 25 22 42 +3
8 Çatalcaspor 28 9 5 14 39 28 41 +11
9 Silivrispor 28 8 6 14 37 31 38 +6
10 Sultanbeyli Bld. 28 9 8 11 33 27 38 +6
11 Kızılcabölükspor 28 8 8 12 39 37 36 +2
12 Yomraspor 28 9 10 9 28 30 36 -2
13 52 Orduspor FK 28 7 7 14 21 20 35 +1
14 Çankaya FK 28 9 12 7 33 37 34 -4
15 Şile Yıldızspor 28 6 11 11 23 30 29 -7
16 Erzin Spor Kulübü 28 6 12 10 27 34 28 -7
17 Tokatspor 28 1 23 4 16 66 7 -50
18 Manisaspor 28 1 24 3 16 85 0 -69
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 18/07/2020 Galatasaray vs Göztepe
 18/07/2020 Gaziantep FK vs Kasımpaşa
 19/07/2020 Alanyaspor vs Denizlispor
 19/07/2020 Başakşehir FK vs Kayserispor
 19/07/2020 Beşiktaş vs Fenerbahçe
 19/07/2020 Çaykur Rizespor vs Yeni Malatyaspor
 19/07/2020 MKE Ankaragücü vs Antalyaspor
 19/07/2020 Sivasspor vs Gençlerbirliği
 19/07/2020 Trabzonspor vs Konyaspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 17/07/2020 Menemenspor vs Altınordu
 18/07/2020 Adana Demirspor vs İstanbulspor
 18/07/2020 Akhisarspor vs Keçiörengücü
 18/07/2020 BB Erzurumspor vs Ümraniyespor
 18/07/2020 Fatih Karagümrük vs Adanaspor
 18/07/2020 Giresunspor vs Altay
 18/07/2020 Hatayspor vs Bursaspor
 19/07/2020 Eskişehirspor vs Boluspor
 19/07/2020 Osmanlıspor FK vs Balıkesirspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 18/03/2020 Van Spor 2 - 1 Ergene Velimeşe
 15/03/2020 Bodrumspor 0 - 1 Bandırmaspor
 15/03/2020 Kardemir Karabükspor 0 - 1 Niğde Anadolu FK
 15/03/2020 Ergene Velimeşe 0 - 3 Tuzlaspor
 15/03/2020 Van Spor 0 - 1 Sakaryaspor
 15/03/2020 Sivas Belediyespor 0 - 3 Kastamonuspor
 15/03/2020 Kahramanmaraşspor 0 - 1 Kırşehir Belediyespor
 15/03/2020 Uşak Spor 3 - 0 Elazığspor
 14/03/2020 Etimesgut Belediyespor 1 - 2 Eyüpspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 18/03/2020 Artvin Hopaspor 0 - 1 Sultanbeyli Bld.
 18/03/2020 Yomraspor 1 - 0 Serik Belediyespor
 15/03/2020 Kızılcabölükspor 1 - 0 Erzin Spor
 15/03/2020 Manisaspor 0 - 4 68 Aksaray Belediyespor
 15/03/2020 Serik Belediyespor 0 - 0 Düzcespor
 15/03/2020 Sultanbeyli Bld. 2 - 2 Silivrispor
 15/03/2020 Çatalcaspor 1 - 1 24Erzincanspor
 15/03/2020 Tokatspor 1 - 2 1928 Bucaspor
 15/03/2020 Artvin Hopaspor 2 - 1 Çankaya FK
HABER ARŞİVİ
HAVA DURUMU
HABER ARA
NAMAZ VAKİTLERİ
resmi ilanlar

Yeni Site Temamızı Nasıl Buldunuz?


nöbetçi eczaneler
YUKARI