Bugun...


Emrullah ÖNALAN

facebook-paylas
"Türkiye'de İlk Üniversite Haftası Erzurum'da Kutlandı"
Tarih: 26-05-2020 08:34:00 Güncelleme: 26-05-2020 08:34:00


Kişi iki törlüg kişi atanur, biri ögretigli biri ögrenür.
(İki türlü insana insan derler; biri öğreten, biri öğrenen).
Oğul kızka ögretgü erdem bilig, bu erdem bile bolsu kılkı silig.
(Çocuklara fazîlet ve bilgi öğretmeli ki, onlar iyi ve güzel yetişsinler).
Oğul kızka ögret bilig hem edeb, aŋar iki ajun anıŋ asğı tap.
(Oğulkıza bilgi ve edep öğret; bu her iki dünyada onlar için faydalı olur).
Yusuf Has Hacib (1017-1070) / Kutadgu Bilig


"Erzurum, kilid-i mülk-i irfanın"
-Emrullah ÖNALAN

Ma’lum-u aliniz, Erzurum Atatürk Üniversitesi, 7 Haziran 1957 tarihinde kurulmuştur. Fakat, şimdi size çok ilginç bir bilgi arz edeceğim: Erzurum’da üniversite henüz kurulmadan önce, günlerce devam eden ve çok ihtişamlı “Üniversite Haftası” kutlama törenleri yapılmıştır.
Kutlama haberleri, dönemin gazetelerinde yer almaktadır. Törenleri haber yapan gazetelerden biri de “Cumhuriyet Gazetesi”dir.

24 Mayıs 1940 tarihli Cumhuriyet Gazetesi’nin üç sütuna manşeti şu şekildedir: “Üniversitede ders kesimi”.

Ana manşet altında ise şu kayıt mevcuttur: “Bütün fakültelerde imtihanlara ayın 31 inde başlanıyor. Temmuz’un 11 inde Erzurum’da açılacak Üniversite haftası için büyük bir program hazırlanıyor.”

Haberin metninde ise, “Üniversite Haftası” ara başlığı altında şu ifadelere yer verilmektedir: “Açılış nutkunda da haber verdiğim gibi ilk Üniversite haftasını Millî Şef’in memleketi demir ağlarla ören siyasetine şükran borcu olmak üzere Erzurum’da açacağız. Hafta, 11 Temmuz Perşembe günü başlayacaktır. Bu hususta büyük bir program hazırlanmaktadır.” bilgisi verilmektedir.

11 Temmuz 1940 tarihinde yapılacak kutlama törenlerinin haberleri 24 Mayıs tarihli gazetede yer almaktadır. Sadece takvim bile kutlamaların ne kadar ciddiye alındığını ve ne kadar ehemmiyet verildiğini göstermektedir.
Yine Cumhuriyet Gazetesi’nin 10 Temmuz 1940 tarihli nüshasında ise; iki sütuna, “Üniversite haftası” manşetine yer verilerek manşet altında; “Merasimde bulunacak heyet Erzurum’a gitti.” haberi kaydedilmektedir.

Haberin fotoğrafı yayınlanarak fotoğraf altında; “Üniversite haftası münasebetiyle Erzurum’a giden Üniversite Rektörü ve profesörleri Haydarpaşa garında” bilgisi paylaşılmaktadır.
Haberde sözü edilen üniversitenin, İstanbul Üniversitesi; mebhus rektörün ise, İstanbul Üniversitesi Rektörü Cemil Bilsel Bey olduğu bilinmektedir.

Haberin geniş bir şekilde verilen metni şu şekildedir:
“Bir müddetten beri şehrimizde bulunan Maarif Vekili Hasan Âli Yücel, dün akşam treniyle Ankara’ya dönmüştür. Vekil, istasyonda Maarif ve Üniversite mensuplarıyla şahsî dostları tarafından teşyi edilmiştir (uğurlanmıştır).
Aynı trenle Erzurum’da Üniversite haftasını açacak heyet de gitmiştir. Heyet, bir gün Ankara’da kalacak, cumartesi günü Erzurum’a ulaşmış olacaktır. O gün saat 17’de Rektör Cemil Bilsel’in söyleyeceği bir nutukla hafta açılacaktır. Ondan sonra, bir hafta zarfında,
Prof. Tevfik Remzi, “Doğum ve nüfus meselesinin kadın sağlığı ile alâkası”
Prof. Sıddık Sami Onar, “Hukuk bakımından şehir ve hemşeri”
Prof. Kâzım İsmail Gürkan, “Kemik hastalıklarından korunma”
Prof. Muhiddin Erel, “Şehir hıfzıssıhhası”
Doçent Mükrimin Halil, “Erzurum’un tarihi”
Prof. Ali Fuad Başgil, “Vatandas hakları ve millî disiplin”
Prof. Muzaffer Güçman, “Salgın hastalıklardan korunma”
Prof. Sadi Irmak, “Spor davamız”
Doçent Ziyaeddin Fahri “Türk iktisadiyatında Erzurum’un mevkii”
mevzulu birer konferans vereceklerdir.
Ayrıca her profesör kendi branşına aid muhtelif mevzular etrafında etüdler, anketler yapacaktır. Hafta, ayın 19 unda Rektör’ün bir nutku ile nihayete erecektir. ….”

Üniversite açılışı kutlama törenlerine bakıldığında, mezkûr tarihte Erzurum’a tam manasıyla bir “beyin takımı” çıkarması yapıldığı, kâmil manada münevver bir ekibin törenlere iştirak ettiği anlaşılmaktadır.
13 Temmuz 1940’ta başlayan törenler 19 Temmuz 1940’ta tamamlanır.

Kutlama törenlerinden sonra Cumhuriyet Gazetesi’nin 23 Temmuz 1940 tarihli nüshasında ise, iki sütuna, “İlk Üniversite haftası muvaffakiyetli oldu” manşeti verilmektedir.

Manşet altında; “Erzurum’dan dönen heyet reisi Cemil Bilsel, ‘Hafta’nın bir ilim zaferi olduğunu söylüyor” ifadesi dikkat çekmektedir.

Haberin metninde:
“Hafta ilk defa ayın 13 ünde Erzurum’da açılmış ve 19 unda büyük merasimle kapanmıştır. Üniversite haftası bütün yurtta büyük bir alâka uyandırmış, Erzurum’a giden heyetimiz birçok vilâyetlerimizden telgraflarla davet edilmiştir. …
Üniversite Rektörü Cemil Bilsel, ‘hafta’ etrafındaki intibalarını bir muharririmize şu suretle anlatmıştır: —“Haftamızı burada tensib edilen program dairesinde ikmal ettik. 11 i umumî, 13 ü meslekî olmak üzere 23 konferans ve musahabe yaptık.
Meslekî konuşmalar, münakaşalı ve ikişer saat devam ettiği için, Erzurum’da ilmî çalışmalarımız 13 saat sürdü.
Ayrıca doktorlarımız 237 hastayı da muayene etti. Bütün konferanslarımızda ilme karşı büyük rağbet ve en yakın bir alâka gördük. Diyebilirim ki, Üniversite haftası Erzurum’da ilmin zafer haftası oldu.
Haftanın açılışını demiryolunun Erzurum’a varışını ve kapanışını da Erzurum Kongresi ile yaptım.
Türk milletinin Lozan’a uzanan şeref yolu merhalesinden bahsedişim çok heyecanlı oldu. Halkevi’nin büyük salonu devamlı alkışlar içinde kaldı. Vali Burhan Teker’den bilhassa şükranla bahsetmeliyim.
Bütün konferanslarda, bizzat bulundu ve haftanın iyi verimli olması için, mümkün olan her şeyi yaptı. Belediye Reisi ve Halkevi Reisi, bütün Erzurum halkı ve memurları ilim heyetine en yakın alâkayı gösterdiler ve bizi minnettar bıraktılar.
Konferansları bir kitap halinde çıkaracağız. Memlekette bu suretle verimli bir ilim hareketi daha başgöstermis olacaktır.
Üniversite haftası, Üniversite bilgilerini yayma faaliyetinin bir çeşididir. Gittiğimiz muhit için faydalı olduğumuz kadar aldığımız intıbalardan da buradaki ilmî mesaimiz için istifade edeceğiz. İlk haftanın veriminden hepimiz çok memnunuz”.

İstanbul Üniversitesi Rektörü Cemil Bilsel Bey, 1940 yılının Temmuz ayında Erzurum’da 24 konferans yapıldığını belirtmektedir. O tarihteki Erzurum için muhteşem bir kutlama değil mi?

Ayrıca, Ankara ve İstanbul’dan Erzurum’a gelen doktorlar 237 hastayı muayene ediyor. İnşallah hepsi şifa bulmuştur.

Rektör Cemil Bilsel Bey, “Üniversite haftası, Erzurum’da ilmin zafer haftası oldu” diye beyanat vermektedir.

İfadenin nezaketine, zarafetine, ihtişamına bakar mısınız? Siz ne güzel insanlarmışsınız Cemil Bey …

1940 şartlarında, Erzurum’da, “Üniversite haftasını kutlama törenleri” yapmak! Hakikaten pek kıymetli ve pek saygıdeğer bir düşünce ve davranış… Ne kadar ufuk açıcı, ulvi bir irfan!
Gençler! Genç bilim insanları!

Yusuf Has Hacib (1017-1070), Kutadgu Bilig isimli şaheserinde bir hadise (sav) atıf yaparak diyor ki:
“Kişi iki törlüg kişi atanur, biri ögretigli biri ögrenür.”

İki türlü insana “insan” denir: Biri öğreten, biri öğrenen.

Ya öğreten olunuz ya öğrenen.

Son asrın arifanından Muhammed Lütfi Efendi (Alvarlı Efe Hazretleri) (1868-1956), “Erzurum kilid-i mülk-i İslam’ın” diyerek tarihe yaldızlı bir ser-levha miras bırakmıştı.

Artık, ay yıldızlı al bayrak, sizin fedakârlıklarınızla arş-ı alaya yükselecektir.

Efe Hazretleri’nin mirasını sahiplenerek aynı zamanda “Erzurum, kilid-i mülk-i irfanın” düsturu ile Erzurum’u irfan mülkünün kildi yapmak sizin elinizde.

Bütün bilim kahramanlarına rahmet olsun, şan olsun, şeref olsun.

Erzurum, ile-l-ebed şad-u handan olsun, pâyidar olsun!



Bu yazı 218 defa okunmuştur.

FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
YAZARLAR
SON YORUMLANANLAR
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Başakşehir FK 32 19 4 9 62 31 66 +31
2 Trabzonspor 32 17 4 11 71 37 62 +34
3 Sivasspor 32 16 7 9 52 35 57 +17
4 Beşiktaş 32 17 10 5 54 40 56 +14
5 Galatasaray 32 14 8 10 50 34 52 +16
6 Alanyaspor 32 14 9 9 57 35 51 +22
7 Fenerbahçe 32 14 10 8 55 43 50 +12
8 Gaziantep FK 32 10 10 12 46 48 42 -2
9 Antalyaspor 32 10 11 11 38 50 41 -12
10 Göztepe 32 10 13 9 40 45 39 -5
11 Kasımpaşa 32 11 15 6 48 54 39 -6
12 Gençlerbirliği 32 9 14 9 39 51 36 -12
13 Denizlispor 32 9 15 8 31 46 35 -15
14 Konyaspor 32 7 13 12 30 46 33 -16
15 Yeni Malatyaspor 32 8 16 8 44 47 32 -3
16 Çaykur Rizespor 32 9 18 5 34 54 32 -20
17 Kayserispor 32 8 16 8 39 69 32 -30
18 MKE Ankaragücü 32 6 15 11 30 55 29 -25
Takım O G M B A Y P AV
1 Hatayspor 33 18 6 9 45 27 63 +18
2 BB Erzurumspor 33 17 8 8 38 25 59 +13
3 Adana Demirspor 33 16 7 10 68 43 58 +25
4 Akhisarspor 33 16 8 9 43 35 57 +8
5 Bursaspor 33 17 8 8 48 38 56 +10
6 Fatih Karagümrük 33 14 8 11 50 39 53 +11
7 Altay 33 13 8 12 46 36 51 +10
8 Keçiörengücü 33 12 10 11 29 25 47 +4
9 Ümraniyespor 33 12 13 8 47 47 44 0
10 Giresunspor 33 12 13 8 38 45 44 -7
11 Menemenspor 33 11 12 10 41 45 43 -4
12 İstanbulspor 33 9 11 13 45 40 40 +5
13 Balıkesirspor 33 9 13 11 33 44 38 -11
14 Altınordu 33 8 13 12 36 43 36 -7
15 Boluspor 33 5 13 15 27 41 30 -14
16 Osmanlıspor FK 33 7 17 9 37 53 27 -16
17 Adanaspor 33 3 18 12 30 52 21 -22
18 Eskişehirspor 33 7 20 6 34 57 12 -23
Takım O G M B A Y P AV
1 Samsunspor 28 23 1 4 64 11 73 +53
2 Manisa FK 28 19 3 6 79 31 63 +48
3 Hekimoğlu Trabzon 28 17 7 4 51 34 55 +17
4 Sancaktepe FK 28 16 8 4 51 23 52 +28
5 İnegölspor 28 13 9 6 41 30 45 +11
6 Afjet Afyonspor 28 13 11 4 47 30 43 +17
7 Tarsus İdman Yurdu 28 14 13 1 45 39 43 +6
8 Pendikspor 28 11 10 7 40 39 40 +1
9 Sarıyer 28 11 10 7 34 33 40 +1
10 Zonguldak Kömürspor 28 9 10 9 35 37 36 -2
11 Çorum FK 28 11 14 3 36 42 36 -6
12 Hacettepe Spor 28 11 15 2 37 48 35 -11
13 1922 Konyaspor 28 9 13 6 38 45 33 -7
14 Kırklarelispor 28 8 11 9 25 41 33 -16
15 Başkent Akademi FK 28 9 15 4 37 41 31 -4
16 Amed Sportif 28 7 14 7 28 46 28 -18
17 Gümüşhanespor 28 7 17 4 31 57 25 -26
18 Şanlıurfaspor 28 0 27 1 10 102 14 -92
Takım O G M B A Y P AV
1 Serik Belediyespor 28 16 5 7 49 24 55 +25
2 24Erzincanspor 28 14 4 10 47 22 52 +25
3 68 Aksaray Belediyespor 28 14 6 8 43 27 50 +16
4 1928 Bucaspor 28 14 7 7 47 34 49 +13
5 Artvin Hopaspor 28 12 5 11 38 21 47 +17
6 Düzcespor 28 12 6 10 32 18 46 +14
7 Karaköprü Belediyespor 28 10 6 12 25 22 42 +3
8 Çatalcaspor 28 9 5 14 39 28 41 +11
9 Silivrispor 28 8 6 14 37 31 38 +6
10 Sultanbeyli Bld. 28 9 8 11 33 27 38 +6
11 Kızılcabölükspor 28 8 8 12 39 37 36 +2
12 Yomraspor 28 9 10 9 28 30 36 -2
13 52 Orduspor FK 28 7 7 14 21 20 35 +1
14 Çankaya FK 28 9 12 7 33 37 34 -4
15 Şile Yıldızspor 28 6 11 11 23 30 29 -7
16 Erzin Spor Kulübü 28 6 12 10 27 34 28 -7
17 Tokatspor 28 1 23 4 16 66 7 -50
18 Manisaspor 28 1 24 3 16 85 0 -69
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 18/07/2020 Galatasaray vs Göztepe
 18/07/2020 Gaziantep FK vs Kasımpaşa
 19/07/2020 Alanyaspor vs Denizlispor
 19/07/2020 Başakşehir FK vs Kayserispor
 19/07/2020 Beşiktaş vs Fenerbahçe
 19/07/2020 Çaykur Rizespor vs Yeni Malatyaspor
 19/07/2020 MKE Ankaragücü vs Antalyaspor
 19/07/2020 Sivasspor vs Gençlerbirliği
 19/07/2020 Trabzonspor vs Konyaspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 17/07/2020 Menemenspor vs Altınordu
 18/07/2020 Adana Demirspor vs İstanbulspor
 18/07/2020 Akhisarspor vs Keçiörengücü
 18/07/2020 BB Erzurumspor vs Ümraniyespor
 18/07/2020 Fatih Karagümrük vs Adanaspor
 18/07/2020 Giresunspor vs Altay
 18/07/2020 Hatayspor vs Bursaspor
 19/07/2020 Eskişehirspor vs Boluspor
 19/07/2020 Osmanlıspor FK vs Balıkesirspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 18/03/2020 Van Spor 2 - 1 Ergene Velimeşe
 15/03/2020 Bodrumspor 0 - 1 Bandırmaspor
 15/03/2020 Kardemir Karabükspor 0 - 1 Niğde Anadolu FK
 15/03/2020 Ergene Velimeşe 0 - 3 Tuzlaspor
 15/03/2020 Van Spor 0 - 1 Sakaryaspor
 15/03/2020 Sivas Belediyespor 0 - 3 Kastamonuspor
 15/03/2020 Kahramanmaraşspor 0 - 1 Kırşehir Belediyespor
 15/03/2020 Uşak Spor 3 - 0 Elazığspor
 14/03/2020 Etimesgut Belediyespor 1 - 2 Eyüpspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 18/03/2020 Artvin Hopaspor 0 - 1 Sultanbeyli Bld.
 18/03/2020 Yomraspor 1 - 0 Serik Belediyespor
 15/03/2020 Kızılcabölükspor 1 - 0 Erzin Spor
 15/03/2020 Manisaspor 0 - 4 68 Aksaray Belediyespor
 15/03/2020 Serik Belediyespor 0 - 0 Düzcespor
 15/03/2020 Sultanbeyli Bld. 2 - 2 Silivrispor
 15/03/2020 Çatalcaspor 1 - 1 24Erzincanspor
 15/03/2020 Tokatspor 1 - 2 1928 Bucaspor
 15/03/2020 Artvin Hopaspor 2 - 1 Çankaya FK
HABER ARŞİVİ
HAVA DURUMU
HABER ARA
NAMAZ VAKİTLERİ
resmi ilanlar

Yeni Site Temamızı Nasıl Buldunuz?


nöbetçi eczaneler
YUKARI